Từ ngày 1/6/2026, thị trường xăng dầu Việt Nam bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi toàn bộ hệ thống phân phối trên cả nước sẽ chính thức chỉ kinh doanh xăng E10. Đây là nội dung trong lộ trình được Bộ Công Thương triển khai nhằm thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học và giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Theo Thông tư 50/2025, xăng không chì hiện hành sẽ được phối trộn với ethanol theo tỷ lệ 10%, tạo thành xăng sinh học E10, áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Song song đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030 để phục vụ các nhóm phương tiện cũ hơn.
Lộ trình bắt buộc và yêu cầu đối với doanh nghiệp phân phối
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã yêu cầu các thương nhân đầu mối và hệ thống phân phối khẩn trương chuẩn bị hạ tầng, kho chứa và năng lực pha chế nhằm đảm bảo việc chuyển đổi sang E10 diễn ra đồng bộ, không gián đoạn nguồn cung.
Các doanh nghiệp xăng dầu lớn như Petrolimex và PV Oil đã đi trước một bước khi triển khai thí điểm và mở rộng kinh doanh xăng E10 tại nhiều cửa hàng trên toàn quốc trong thời gian qua. Việc này được xem là bước đệm kỹ thuật quan trọng trước khi áp dụng bắt buộc trên phạm vi toàn quốc.
Xăng E10 là gì và vì sao được lựa chọn?
Xăng E10 là loại nhiên liệu sinh học được pha trộn giữa 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Ethanol chủ yếu được sản xuất từ nguyên liệu nông nghiệp như sắn, mật rỉ đường và phụ phẩm sinh học.
Theo các nghiên cứu kỹ thuật được dẫn chiếu trong ngành năng lượng, xăng E10 có khả năng tương thích với phần lớn động cơ xăng hiện nay, đặc biệt là các dòng xe sản xuất sau năm 1993. Loại nhiên liệu này cũng được đánh giá giúp cải thiện quá trình cháy, giảm khí thải carbon monoxide và hydrocarbon trong khí xả.
Tác động kinh tế và môi trường của việc chuyển đổi
Việc áp dụng xăng E10 trên diện rộng được xem là một bước đi trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng đang diễn ra tại nhiều quốc gia. Trên thực tế, hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ đã triển khai xăng sinh học ở nhiều mức độ khác nhau, trong đó các nền kinh tế lớn như Mỹ, Brazil, Liên minh châu Âu và Thái Lan đều đã sử dụng E10 như nhiên liệu phổ biến.
Về mặt môi trường, việc pha ethanol vào xăng giúp tăng chỉ số octan, hỗ trợ quá trình đốt cháy hiệu quả hơn và giảm lượng khí thải độc hại ra môi trường. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra yêu cầu lớn về chuỗi cung ứng ethanol, hạ tầng pha chế và ổn định giá bán lẻ.
Thách thức đặt ra cho thị trường trong giai đoạn chuyển đổi
Dù được đánh giá có nhiều lợi ích, việc triển khai đồng loạt xăng E10 trên toàn quốc cũng đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp và thị trường. Thứ nhất là áp lực đảm bảo nguồn cung ethanol ổn định, khi nhu cầu pha trộn tăng mạnh trên phạm vi toàn quốc. Thứ hai là yêu cầu nâng cấp hệ thống kho bãi, bồn chứa và công nghệ phối trộn tại các đầu mối phân phối.
Ngoài ra, yếu tố tâm lý người tiêu dùng cũng là một biến số quan trọng. Trong giai đoạn đầu, thị trường có thể xuất hiện sự thận trọng nhất định từ phía người sử dụng phương tiện cá nhân, đặc biệt liên quan đến khả năng tương thích động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu.
Xu hướng dài hạn của thị trường xăng dầu Việt Nam
Việc chuyển sang xăng E10 được xem là bước trung gian trong quá trình tái cấu trúc thị trường nhiên liệu theo hướng xanh hóa. Trong dài hạn, xu hướng này có thể mở đường cho các mức pha trộn cao hơn hoặc các loại nhiên liệu sinh học thế hệ mới.
Đối với doanh nghiệp xăng dầu, đây không chỉ là thay đổi về sản phẩm mà còn là thay đổi về chuỗi giá trị, từ nhập khẩu – pha chế – phân phối đến quản lý chất lượng nhiên liệu.