Các báo cáo kinh tế mới nhất của Liên Hợp Quốc cho thấy triển vọng tăng trưởng toàn cầu đang suy yếu rõ rệt, khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, đẩy giá dầu tăng và làm gia tăng áp lực lạm phát trên diện rộng.
UN cho biết nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng trước đó, đồng thời đối mặt với mức độ bất ổn cao hơn về tài chính, thương mại và giá cả hàng hóa thiết yếu.
UN hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 2,5%
Theo báo cáo “World Economic Situation and Prospects”, Liên Hợp Quốc đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 xuống khoảng 2,5%, thấp hơn so với các ước tính trước đó.
UN cũng cảnh báo rằng trong kịch bản xấu hơn, tăng trưởng có thể giảm sâu hơn nữa nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài và làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận tải năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt.
Nguyên nhân chính được xác định là sự suy giảm niềm tin kinh tế, chi phí năng lượng tăng cao và gián đoạn thương mại toàn cầu.
Lạm phát gia tăng do cú sốc năng lượng
UN nhấn mạnh rằng xung đột Trung Đông đã làm gián đoạn xu hướng giảm lạm phát toàn cầu trước đó. Giá năng lượng tăng trở thành yếu tố then chốt đẩy chi phí sản xuất, vận tải và hàng hóa leo thang.
- Lạm phát tại các nền kinh tế phát triển được dự báo tăng lên khoảng 2,9%
- Tại các nền kinh tế đang phát triển, mức tăng có thể lên hơn 5%
Áp lực này đặc biệt nghiêm trọng đối với nhóm thu nhập thấp, khi chi phí năng lượng và lương thực chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi tiêu.
Tác động kinh tế theo từng khu vực
- Trung Đông và Tây Á – chịu ảnh hưởng nặng nhất: Khu vực này được dự báo là nơi chịu tác động trực tiếp lớn nhất, khi tăng trưởng giảm mạnh từ khoảng 3,6% xuống chỉ còn 1,4%. Nguyên nhân bao gồm gián đoạn sản xuất dầu, thương mại và du lịch.
- Châu Âu – chịu áp lực năng lượng lớn: Châu Âu được xem là khu vực dễ tổn thương do phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Tăng trưởng bị kéo giảm, trong khi lạm phát và thâm hụt ngân sách gia tăng do giá năng lượng cao.
- Châu Phi – tăng trưởng chậm lại nhưng vẫn tích cực: Châu Phi vẫn duy trì mức tăng trưởng tương đối ổn định, nhưng bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu và lương thực tăng, khiến tốc độ tăng GDP giảm nhẹ so với năm trước.
- Châu Á – phân hóa rõ rệt: Trong khi Trung Quốc và Ấn Độ vẫn duy trì vai trò đầu tàu tăng trưởng. Tuy nhiên, chi phí năng lượng nhập khẩu cao đang tạo áp lực lên nhiều nền kinh tế trong khu vực.
- Hoa Kỳ – tương đối ổn định: Kinh tế Mỹ được đánh giá là “khá bền vững” nhờ nhu cầu nội địa mạnh và đầu tư công nghệ, giúp giảm tác động từ biến động toàn cầu.
Rủi ro tài chính và triển vọng toàn cầu
UN cảnh báo rằng các thị trường tài chính hiện vẫn đang đánh giá thấp mức độ rủi ro địa chính trị. Nếu xung đột kéo dài, giá năng lượng tăng cao có thể làm lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao lâu hơn, gây áp lực lên nợ công và đầu tư. Bên cạnh đó, dòng vốn quốc tế có thể biến động mạnh hơn, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển vốn phụ thuộc vào vốn vay bên ngoài.