Tàu vũ trụ Starship của SpaceX tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu sau chuyến bay thử nghiệm mới nhất diễn ra ngày 22/05/2026 tại Mỹ. Hình ảnh con tàu khổng lồ lật nghiêng rồi phát nổ dữ dội giữa Ấn Độ Dương nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, khiến nhiều người cho rằng SpaceX vừa trải qua thêm một thất bại lớn.
Starship bay hơn 1 giờ trước khi phát nổ
Theo thông tin từ SpaceX và nhiều hãng truyền thông quốc tế, chuyến bay thử nghiệm lần này là chuyến bay thứ 12 của hệ thống Starship – tên lửa và tàu vũ trụ lớn nhất từng được chế tạo. Con tàu được phóng từ căn cứ Starbase tại bang Texas vào khoảng 18h30 ngày 22/05 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Sau khi rời bệ phóng, Starship đã:
- Tách tầng thành công với tên lửa đẩy Super Heavy
- Tiếp tục bay vào không gian
- Triển khai thử nghiệm vệ tinh Starlink mô phỏng
- Thực hiện quá trình tái nhập khí quyển
- Đáp xuống khu vực đã được chỉ định trên Ấn Độ Dương gần Tây Australia
Tổng thời gian bay kéo dài khoảng 66 phút – lâu hơn đáng kể so với nhiều chuyến thử nghiệm trước đây của SpaceX.
Vì sao Starship bị lật nghiêng rồi nổ tung?
Sau khi chạm mặt nước, Starship bắt đầu nghiêng sang một bên chỉ trong vài giây rồi phát nổ thành quả cầu lửa khổng lồ. Dù cảnh tượng khá dữ dội, SpaceX không xem đây là thất bại hoàn toàn. Nguyên nhân là vì con tàu trong chuyến bay này vốn không được thiết kế để thu hồi nguyên vẹn sau khi đáp xuống đại dương.
Mục tiêu chính của SpaceX lần này là:
- Kiểm tra khả năng tái nhập khí quyển
- Đánh giá lớp bảo vệ nhiệt
- Thử nghiệm điều khiển khi hạ độ cao
- Thu thập dữ liệu vận hành thực tế
- Kiểm chứng hệ thống động cơ Raptor thế hệ mới
Một số báo cáo ban đầu cho biết vài động cơ Raptor gặp trục trặc trong quá trình hạ độ cao, khiến tàu mất ổn định sau khi chạm nước. Tuy nhiên, vụ nổ xảy ra sau khi SpaceX đã thu thập gần như đầy đủ dữ liệu cần thiết cho chuyến bay.
Trong ngành công nghiệp vũ trụ, đặc biệt với các chương trình thử nghiệm tốc độ cao như Starship, việc để phương tiện tự phá hủy sau khi hoàn thành nhiệm vụ không phải điều quá hiếm gặp.
Starship có ý nghĩa lớn như thế nào?
Starship không chỉ là một tàu vũ trụ thử nghiệm, đây được xem là dự án quan trọng nhất của SpaceX và cũng là nền tảng cho tham vọng không gian của Elon Musk trong nhiều thập kỷ tới.
Hệ thống Starship gồm: tầng đẩy Super Heavy cao gần 70 mét, tàu Starship dài khoảng 50 mét ở phía trên. Khi kết hợp hoàn chỉnh, toàn bộ hệ thống có chiều cao khoảng 120 mét, lớn hơn cả tượng Nữ thần Tự do.
Điểm đặc biệt của Starship là khả năng tái sử dụng hoàn toàn. Nếu SpaceX thành công, chi phí phóng tàu vũ trụ có thể giảm mạnh so với hiện nay, mở ra khả năng: đưa con người trở lại Mặt Trăng, xây dựng căn cứ ngoài không gian, vận chuyển hàng hóa liên hành tinh và xa hơn là đưa con người lên sao Hỏa.
NASA hiện cũng đang sử dụng phiên bản Starship cải tiến cho chương trình Artemis – kế hoạch đưa phi hành gia quay lại Mặt Trăng trong những năm tới.
Phiên bản Starship mới mạnh hơn đáng kể
Chuyến bay lần này sử dụng phiên bản Starship V3 – thế hệ nâng cấp mới nhất của SpaceX.
So với các phiên bản trước, Starship V3 có:
- Động cơ Raptor 3 mạnh hơn
- Khả năng chịu nhiệt tốt hơn
- Hệ thống điều khiển cải tiến
- Thiết kế tối ưu cho các chuyến bay dài
SpaceX kỳ vọng đây sẽ là nền tảng quan trọng cho các chuyến bay có người lái trong tương lai.
Vì sao SpaceX vẫn coi chuyến bay này là thành công?
Dù kết thúc bằng vụ nổ giữa đại dương, SpaceX vẫn đánh giá chuyến bay đạt phần lớn mục tiêu đề ra:
- Starship bay ổn định hơn các lần trước
- Vượt qua giai đoạn tái nhập khí quyển
- Triển khai tải trọng thử nghiệm thành công
- Truyền dữ liệu gần như toàn bộ hành trình
- Đáp đúng vị trí mục tiêu trên biển
Với SpaceX, dữ liệu thu được từ mỗi chuyến bay quan trọng hơn việc giữ nguyên con tàu sau thử nghiệm. Đây cũng là lý do Elon Musk nhiều lần nhấn mạnh rằng Starship được phát triển theo triết lý “thử nghiệm nhanh – sửa lỗi nhanh – tiếp tục phóng”. Dù còn nhiều thách thức phía trước, Starship vẫn đang được xem là dự án có khả năng thay đổi ngành công nghiệp hàng không vũ trụ toàn cầu trong tương lai gần.