Các nhà khoa học và cơ quan khí tượng quốc tế đang cảnh báo rằng một đợt El Niño mới có khả năng hình thành trong năm 2026, mang theo nguy cơ thời tiết cực đoan trên diện rộng khắp châu Á. Điều đáng lo ngại là hiện tượng khí hậu tự nhiên này đang xuất hiện trong bối cảnh Trái Đất đã nóng lên đáng kể do biến đổi khí hậu, khiến tác động của nó có thể trở nên nghiêm trọng hơn nhiều so với trước đây.
Theo dự báo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), có khoảng 80% khả năng El Niño hình thành trước tháng 9 và 90% khả năng kéo dài đến tháng 11 năm nay. Khi kết hợp với xu hướng nóng lên toàn cầu do con người gây ra, El Niño có thể làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, hạn hán, lũ lụt và bão mạnh hơn ở nhiều khu vực trên thế giới.
Ấn Độ đứng trước nguy cơ kép: nắng nóng và thiếu mưa
Một trong những quốc gia được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Ấn Độ. Các chuyên gia lo ngại El Niño sẽ làm suy yếu mùa gió mùa vốn đóng vai trò sống còn đối với nền nông nghiệp nước này.
Lượng mưa giảm có thể khiến sản lượng lương thực sụt giảm, đẩy giá thực phẩm tăng cao và làm trầm trọng thêm các đợt nắng nóng vốn đã xuất hiện từ đầu năm. Các thành phố lớn như Mumbai cũng có nguy cơ đối mặt với khủng hoảng nước sinh hoạt nếu mực nước tại các hồ chứa tiếp tục giảm. Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện cho điều hòa nhiệt độ tăng mạnh có thể gây áp lực lớn lên hệ thống năng lượng quốc gia.
Trung Quốc lo ngại mưa lớn và lũ lụt khó dự báo
Trái ngược với nguy cơ hạn hán ở Nam Á, nhiều khu vực tại Trung Quốc được dự báo sẽ hứng chịu lượng mưa lớn hơn bình thường. Các chuyên gia cảnh báo miền nam Trung Quốc cùng khu vực cao nguyên Thanh Hải có thể đối mặt với những đợt mưa cực đoan và nhiệt độ cao bất thường. Tính khó lường của El Niño khiến nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt đô thị gia tăng, buộc chính quyền địa phương phải chuẩn bị các phương án ứng phó khẩn cấp.
Đông Nam Á đối mặt hạn hán, cháy rừng và thiếu nước
Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực dễ tổn thương nhất khi El Niño quay trở lại. Các quốc gia như Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines có thể chứng kiến tình trạng hạn hán kéo dài, nhiệt độ tăng cao và nguy cơ cháy rừng nghiêm trọng hơn. Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp và thủy điện sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp khi nguồn nước suy giảm.
Bên cạnh đó, sản lượng cây trồng giảm có thể dẫn tới lạm phát thực phẩm, trong khi khói bụi từ cháy rừng và các đợt nắng nóng kéo dài cũng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, hoạt động du lịch và đời sống thường nhật của người dân.
Biến đổi khí hậu khiến El Niño nguy hiểm hơn
Điểm khác biệt của El Niño năm 2026 không chỉ nằm ở bản thân hiện tượng này mà còn ở nền nhiệt toàn cầu hiện đã cao hơn khoảng 1,3°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Theo các nhà khoa học, El Niño vốn là một chu kỳ tự nhiên của hệ thống khí hậu Trái Đất, nhưng khi xuất hiện trong bối cảnh biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính, các tác động của nó có xu hướng trở nên mạnh hơn và khó dự đoán hơn. Điều này có thể dẫn đến các đợt nắng nóng khắc nghiệt hơn, lượng mưa cực đoan hơn và những biến động lớn đối với an ninh lương thực, nguồn nước cũng như kinh tế toàn cầu.
Thế giới được kêu gọi chuẩn bị ngay từ bây giờ
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và WMO đều nhấn mạnh rằng các quốc gia cần tận dụng những tiến bộ trong dự báo khí tượng để chuẩn bị sớm cho các kịch bản thời tiết cực đoan.
Việc tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, quản lý nguồn nước, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng được xem là những ưu tiên hàng đầu trong những tháng tới. Các chuyên gia cho rằng El Niño 2026 có thể trở thành một phép thử lớn đối với năng lực ứng phó khí hậu của nhiều quốc gia châu Á.