Chứng khoán ngân hàng đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh trong nửa cuối năm 2026 khi các yếu tố từng dẫn dắt đà tăng trưởng như tín dụng không còn là thước đo duy nhất để định giá doanh nghiệp. Thay vào đó, chất lượng tài sản, khả năng kiểm soát nợ xấu, hiệu quả hoạt động, tỷ lệ CASA và năng lực chuyển đổi số đang trở thành những tiêu chí quan trọng quyết định sức hấp dẫn của cổ phiếu ngân hàng trên thị trường chứng khoán.
Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng vẫn được duy trì ở mức tích cực nhưng áp lực lên biên lãi ròng (NIM) và chất lượng tài sản ngày càng lớn, giới đầu tư đang có xu hướng lựa chọn những ngân hàng sở hữu nền tảng tài chính vững chắc, quản trị rủi ro hiệu quả và khả năng tạo lợi nhuận bền vững. Đây được xem là giai đoạn mà cơ hội không còn trải đều trên toàn ngành, mà tập trung vào những ngân hàng có năng lực cạnh tranh vượt trội.
Triển vọng chứng khoán ngân hàng 2026: Duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ đa dạng hóa dòng vốn
Theo các báo cáo phân tích mới nhất, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống vẫn đang đi đúng quỹ đạo để hoàn thành mục tiêu ~15% trong năm 2026. Tính đến cuối tháng 5/2026, tín dụng toàn hệ thống đã tăng hơn 5,7%, phản ánh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, khác với giai đoạn trước, dòng vốn hiện không còn phân bổ đồng đều mà tập trung nhiều hơn vào các lĩnh vực được ưu tiên.
Các lĩnh vực đang thu hút lượng vốn lớn bao gồm:
- Xây dựng cơ sở hạ tầng
- Các dự án đầu tư công
- Công nghiệp sản xuất
- Xuất khẩu
- Các dự án BT và giao thông trọng điểm
Trong khi đó, tín dụng bất động sản dân cư và cho vay mua nhà vẫn phục hồi tương đối chậm do sức mua trên thị trường chưa thực sự bứt phá.
Điều này cho thấy tăng trưởng tín dụng năm 2026 không đơn thuần là câu chuyện mở rộng quy mô mà đang hướng tới mục tiêu hỗ trợ các lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Thanh khoản hệ thống được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố mới
Một trong những yếu tố tích cực đối với ngành ngân hàng trong nửa cuối năm là triển vọng cải thiện thanh khoản. Nhiều nguồn vốn được kỳ vọng sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng nhờ:
Dòng tiền từ khu vực hộ kinh doanh
Việc thay đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh khiến hoạt động thanh toán qua ngân hàng trở nên phổ biến hơn. Điều này góp phần kéo lượng tiền mặt trong nền kinh tế trở lại hệ thống tài chính chính thức.
Sự phục hồi của hoạt động xuất khẩu
Khi xuất khẩu tăng trưởng trở lại từ cuối quý III, lượng ngoại tệ thu về từ doanh nghiệp xuất khẩu sẽ cải thiện nguồn vốn huy động của các ngân hàng.
Dòng vốn FDI
Chênh lệch lãi suất giữa đồng USD và VND có thể thúc đẩy các doanh nghiệp FDI chuyển đổi một phần tiền gửi sang VND nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.
Giải ngân đầu tư công quy mô lớn
Kế hoạch giải ngân hơn 1,1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy vòng quay tiền tệ trong nền kinh tế và hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng.
Đây là những yếu tố giúp ngành ngân hàng duy trì khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng trong bối cảnh kinh tế tiếp tục phục hồi.
Cuộc chiến lớn nhất của ngân hàng hiện nay là bảo vệ NIM
Mặc dù tăng trưởng tín dụng vẫn khả quan, biên lãi ròng (NIM) đang trở thành bài toán khó đối với nhiều ngân hàng. NIM là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sinh lời từ hoạt động cho vay và được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với lợi nhuận ngân hàng.
Trong năm 2026, nhiều ngân hàng đang phải đối mặt với áp lực:
- Chi phí huy động vốn tăng
- Cạnh tranh lãi suất tiền gửi
- Khả năng tăng lãi suất cho vay bị hạn chế
- Yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh
Điều này khiến tốc độ tăng chi phí vốn cao hơn tốc độ tăng lợi suất tài sản.
Theo các dự báo, nhóm ngân hàng tư nhân có thể chứng kiến NIM giảm nhẹ trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng cải thiện tốt hơn nhờ lợi thế nguồn vốn huy động giá rẻ. Đây chính là lý do nhà đầu tư đang dành nhiều sự quan tâm hơn tới những ngân hàng sở hữu tỷ lệ CASA cao.
CASA trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng
CASA (Current Account Savings Account) là tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi khách hàng. Ngân hàng có CASA cao thường sở hữu chi phí vốn thấp hơn đối thủ, từ đó duy trì được biên lợi nhuận tốt hơn. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động khó giảm sâu, tỷ lệ CASA đang trở thành “bộ đệm” quan trọng giúp các cổ phiếu ngân hàng thu hút dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
Trong bối cảnh lãi suất huy động chưa thể giảm sâu, CASA đang trở thành một trong những chỉ tiêu được thị trường đánh giá cao nhất.
Những ngân hàng có nền tảng CASA lớn thường sở hữu các lợi thế:
- Chi phí huy động thấp
- Khả năng cạnh tranh lãi suất cho vay tốt hơn
- Duy trì NIM ổn định
- Tăng khả năng sinh lời dài hạn
Chính vì vậy, khi lựa chọn cổ phiếu ngân hàng, nhà đầu tư ngày càng chú trọng đến chỉ tiêu CASA thay vì chỉ nhìn vào tăng trưởng tín dụng như trước đây.
Nợ xấu tăng nhưng chưa tạo ra rủi ro hệ thống
Một trong những vấn đề được quan tâm nhất đối với chứng khoán ngân hàng là chất lượng tài sản. Sau giai đoạn kinh tế nhiều biến động, áp lực nợ xấu vẫn hiện hữu tại nhiều tổ chức tín dụng.
Các dự báo cho thấy:
- Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành có thể quanh mức 1,8%
- Nợ nhóm 2 tiếp tục gia tăng
- Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm so với giai đoạn trước
Tuy nhiên, phần lớn chuyên gia đều cho rằng rủi ro hiện nay vẫn nằm trong khả năng kiểm soát.
Điều đáng chú ý là thị trường không còn đánh giá các ngân hàng theo cùng một tiêu chuẩn. Thay vào đó, mỗi ngân hàng sẽ được xem xét dựa trên:
- Chất lượng tài sản
- Khả năng thu hồi nợ
- Mức độ trích lập dự phòng
- Khả năng hấp thụ rủi ro
Đây là nguyên nhân khiến nhóm cổ phiếu ngân hàng đang có sự phân hóa mạnh trên thị trường chứng khoán.
Chuyển đổi số và AI trở thành động lực tăng trưởng mới
Nếu như giai đoạn trước cuộc đua của các ngân hàng là mở rộng quy mô mạng lưới và tăng trưởng tín dụng thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang công nghệ. Nhiều ngân hàng đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động kinh doanh nhằm tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
AI được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như:
- Thẩm định tín dụng: Các hệ thống phân tích dữ liệu giúp đánh giá khách hàng nhanh hơn và chính xác hơn
- Cảnh báo rủi ro: AI hỗ trợ phát hiện dấu hiệu bất thường trong giao dịch và dự báo nguy cơ phát sinh nợ xấu
- Cá nhân hóa sản phẩm: Ngân hàng có thể phân tích hành vi khách hàng để đưa ra các gói sản phẩm phù hợp
- Bán chéo dịch vụ: Tăng doanh thu từ bảo hiểm, đầu tư, thanh toán và các sản phẩm tài chính khác
Trước áp lực chi phí gia tăng, năng lực ứng dụng AI và chuyển đổi số sẽ là yếu tố then chốt tạo ra sự bứt phá cho định giá cổ phiếu ngân hàng trong trung và dài hạn.
Định giá cổ phiếu ngân hàng đang thay đổi mạnh mẽ
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của thị trường năm 2026 là cách định giá cổ phiếu ngân hàng. Trước đây, nhà đầu tư thường đánh giá ngân hàng dựa trên: tăng trưởng tín dụng, quy mô tổng tài sản, tốc độ mở rộng mạng lưới. Tuy nhiên hiện nay, thị trường chứng khoán đang ưu tiên những yếu tố phản ánh chất lượng tăng trưởng.
Các chỉ tiêu được quan tâm
- ROE (tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu)
- NIM
- CASA
- CIR (tỷ lệ chi phí trên thu nhập)
- Chất lượng tài sản
- Tỷ lệ bao phủ nợ xấu
- Năng lực chuyển đổi số
Điều này khiến khoảng cách định giá giữa các ngân hàng ngày càng lớn.
Những ngân hàng có hiệu quả hoạt động cao và khả năng kiểm soát rủi ro tốt có thể được giao dịch ở mức định giá cao hơn mặt bằng chung.
Thị trường đang phân hóa mạnh ngay từ đầu năm 2026
Diễn biến giá cổ phiếu trong những tháng đầu năm 2026 cho thấy xu hướng phân hóa của nhóm ngân hàng đã xuất hiện rõ nét hơn. Sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, đợt điều chỉnh kéo dài đến hết ngày 31/3/2026 khiến khoảng 70% cổ phiếu ngân hàng giảm giá so với cuối năm 2025.
Đáng chú ý, nhiều mã giảm sâu hơn mức điều chỉnh của VN-Index như KLB giảm khoảng 22%, NVB giảm gần 20%, trong khi VPB, HDB, TCB, MSB và OCB đều ghi nhận mức giảm từ 6% đến 10%.
Diễn biến này cho thấy thị trường không còn định giá nhóm ngân hàng như một khối thống nhất. Thay vào đó, dòng tiền đang có xu hướng lựa chọn những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, khả năng duy trì lợi nhuận ổn định và triển vọng tăng trưởng rõ ràng hơn trong trung và dài hạn.
Chứng khoán ngân hàng sẽ tiếp tục phân hóa trong nửa cuối năm 2026
Xu hướng nổi bật nhất của ngành ngân hàng hiện nay là sự phân hóa. Không còn câu chuyện toàn ngành cùng tăng trưởng như những năm trước. Nhóm ngân hàng có thể tiếp tục dẫn dắt thị trường bao gồm các tổ chức sở hữu:
- Nền tảng vốn mạnh
- CASA cao
- Nợ xấu thấp
- Bộ đệm dự phòng lớn
- Chi phí hoạt động thấp
- Chiến lược chuyển đổi số hiệu quả
Trong khi đó, những ngân hàng gặp áp lực về chất lượng tài sản hoặc chi phí vốn sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.
Cơ hội nào cho nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán?
Đối với nhà đầu tư, năm 2026 không còn là thời điểm mua bất kỳ cổ phiếu ngân hàng nào cũng có thể mang lại lợi nhuận cao. Thay vào đó, chiến lược đầu tư cần tập trung vào việc lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.
Các tiêu chí cần ưu tiên gồm:
- ROE duy trì ở mức cao
- CASA lớn
- Nợ xấu được kiểm soát
- Tỷ lệ dự phòng cao
- Khả năng tăng trưởng lợi nhuận bền vững
- Hiệu quả ứng dụng công nghệ và AI
Trong bối cảnh mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu ngân hàng vẫn thấp hơn trung bình dài hạn, cơ hội trên thị trường chứng khoán vẫn còn đáng kể. Tuy nhiên, lợi nhuận sẽ tập trung vào những ngân hàng có chất lượng hoạt động vượt trội thay vì lan tỏa trên toàn ngành.
Cổ phiếu ngân hàng nào được đánh giá tích cực trong nửa cuối năm 2026?
Theo đánh giá của SSI Research, trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn cạnh tranh về hiệu quả hoạt động và khả năng kiểm soát rủi ro, một số cổ phiếu ngân hàng được đánh giá có triển vọng nổi bật hơn phần còn lại của thị trường.
VCB – Lựa chọn phòng thủ hàng đầu
VCB tiếp tục được xem là cổ phiếu mang tính phòng thủ cao trong nhóm ngân hàng nhờ sở hữu nền tảng huy động vốn mạnh nhất hệ thống, chất lượng tài sản tốt và bộ đệm dự phòng ở mức cao.
Trong bối cảnh áp lực lãi suất vẫn hiện hữu, khả năng duy trì NIM ổn định giúp VCB trở thành lựa chọn phù hợp đối với nhà đầu tư ưu tiên sự an toàn và tăng trưởng bền vững.
CTG – Hưởng lợi từ xu hướng cải thiện NIM
CTG được kỳ vọng là một trong những ngân hàng hưởng lợi rõ nét từ xu hướng mở rộng biên lãi ròng và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.
Theo các chuyên gia phân tích, kết quả kinh doanh quý II/2026 sẽ đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng, giúp thị trường đánh giá lại triển vọng tăng trưởng lợi nhuận cũng như khả năng phục hồi của ngân hàng này trong giai đoạn tới.
MBB – Duy trì lợi thế về hiệu quả vận hành
MBB tiếp tục là một trong những ngân hàng có hiệu quả hoạt động tốt nhất ngành với tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) thuộc nhóm thấp nhất thị trường.
Tuy nhiên, khả năng phục hồi của nguồn vốn huy động trong quý II và quý III/2026 sẽ là yếu tố quyết định liệu cổ phiếu này có thể tạo ra mức tăng trưởng vượt trội so với mặt bằng chung hay không.
HDB và VPB – Hưởng lợi nếu tín dụng tăng tốc
Trong kịch bản tích cực khi đầu tư công được đẩy mạnh, chính sách tài khóa phát huy hiệu quả và thanh khoản hệ thống cải thiện nhanh hơn dự kiến, HDB và VPB là hai cổ phiếu đáng chú ý.
Cả hai ngân hàng đều có độ nhạy cao với chu kỳ mở rộng tín dụng, đặc biệt là ở các mảng cho vay bán lẻ và tài chính tiêu dùng. Nếu nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng mạnh trong nửa cuối năm, đây có thể là nhóm cổ phiếu hưởng lợi đáng kể từ sự phục hồi của tăng trưởng tín dụng.
Kết luận
Nửa cuối năm 2026 đánh dấu sự chuyển mình quan trọng của nhóm chứng khoán ngân hàng. Tăng trưởng tín dụng vẫn là động lực quan trọng nhưng không còn là yếu tố duy nhất quyết định thành công. Thị trường đang chuyển sang đánh giá cao chất lượng tài sản, khả năng kiểm soát nợ xấu, hiệu quả sử dụng vốn, năng lực công nghệ và khả năng duy trì lợi nhuận bền vững.
Đối với nhà đầu tư, đây là giai đoạn cần chọn lọc kỹ lưỡng thay vì đầu tư theo xu hướng toàn ngành. Trong bối cảnh cổ phiếu ngân hàng vẫn chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường chứng khoán, những ngân hàng sở hữu nền tảng tài chính vững mạnh, quản trị rủi ro hiệu quả và chiến lược chuyển đổi số rõ ràng sẽ là những cái tên có khả năng dẫn dắt tăng trưởng trong thời gian tới.