Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Liên bang Santa Maria (UFSM) tại Brazil vừa xác định một loài bò sát mới có niên đại khoảng 230 triệu năm, thuộc kỷ Tam Điệp. Hóa thạch được khai quật tại bang Rio Grande do Sul, khu vực nổi tiếng với các trầm tích cổ chứa nhiều dấu tích sinh vật tiền khủng long.
Mẫu vật cho thấy một loài bò sát ăn thực vật với cấu trúc hộp sọ đặc biệt, trong đó phần hàm có hình dạng cong giống mỏ vẹt hiện đại.
Đặc điểm của loài bò sát “mỏ vẹt”
Loài sinh vật này thuộc nhóm rhynchosaur, một nhánh bò sát cổ đại từng phân bố rộng rãi ở Nam bán cầu trong kỷ Tam Điệp.
Một số đặc điểm đáng chú ý gồm:
- Cơ thể dài khoảng 1,2 – 1,5 mét
- Di chuyển bằng bốn chi
- Hàm trên và hàm dưới phát triển mạnh, tạo thành cấu trúc cong giống mỏ vẹt
- Thức ăn chủ yếu là thực vật, bao gồm lá cây và rễ mềm
Cấu trúc “mỏ” đặc biệt này giúp chúng có khả năng cắt và đào thực vật hiệu quả hơn so với nhiều loài bò sát cùng thời.
Ý nghĩa trong nghiên cứu tiến hóa
Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện này cung cấp thêm dữ liệu quan trọng về sự đa dạng của hệ sinh thái trước thời khủng long thống trị. Rhynchosaur từng là một trong những nhóm bò sát ăn thực vật phổ biến nhất, nhưng hiện nay chỉ còn lại dấu tích hóa thạch.
Đặc biệt, cấu trúc hàm giống mỏ vẹt cho thấy quá trình thích nghi mạnh mẽ với môi trường khô hạn và thảm thực vật thay đổi trong kỷ Tam Điệp.
Ngoài ra, việc so sánh với các hóa thạch tương tự ở châu Âu cho thấy có thể từng tồn tại sự phân bố sinh vật rộng khắp siêu lục địa Pangaea.
Giá trị khoa học của phát hiện
Các nhà cổ sinh vật học nhận định phát hiện này giúp:
- Làm rõ hơn quá trình tiến hóa của bò sát ăn thực vật
- Bổ sung dữ liệu về hệ sinh thái kỷ Tam Điệp ở Nam Mỹ
- Củng cố giả thuyết về sự đa dạng cao của rhynchosaur trước khi khủng long xuất hiện
Mẫu hóa thạch cũng được đánh giá là khá nguyên vẹn, đặc biệt ở phần hộp sọ, giúp việc tái dựng hình thái sinh học trở nên chính xác hơn.
